Xullo

AGRICULTURA > MES A MES

XULLO

Xullo é un dos meses de maior produción nas hortas galegas. As temperaturas elevadas, os días longos e a intensa actividade vexetativa favorecen o desenvolvemento dos cultivos de verán, pero tamén incrementan as necesidades de auga e o risco de pragas e enfermidades.

É tempo de recoller tomates, cabaciñas, cogombros, xudías, patacas temperás, allos, cebolas e outras hortalizas, segundo a zona e o momento de plantación. Ao mesmo tempo, debemos preparar os cultivos que abastecerán a horta durante o outono e o inverno.

No campo continúan a sega e a conservación de forraxes, os traballos nas viñas e a vixilancia das froiteiras. Nos xardíns, as roseiras, hortensias e flores estivais necesitan atención, especialmente durante os períodos secos.

Nas zonas costeiras e nos vales cálidos, a prioridade será controlar a calor e conservar a humidade do solo. Nas zonas interiores e de montaña, as temperaturas máis moderadas permiten manter determinados cultivos de folla durante máis tempo.

TRABALLOS XERAIS

No campo

Vixiar o desenvolvemento das froiteiras: comprobar a maduración das ameixas, cereixas tardías, pexegos e outras froitas de verán.
Recoller froitas maduras, evitando golpes e danos que poidan dificultar a súa conservación.
Revisar as pólas cargadas de froitos: colocar soportes cando exista risco de rotura polo peso.
Comprobar os enxertos de primavera: revisar a consolidación, retirar ataduras que estean apertadas e eliminar rebentos dos portaenxertos.
Guiar os brotes das viñas, mantendo unha boa distribución da vexetación nos sistemas de condución.
Vixiar o desenvolvemento dos acios, prestando especial atención ao mildio, ao oídio e á podremia.
Revisar os soutos: observar a floración e o desenvolvemento dos ourizos dos castiñeiros.
Comprobar o estado das plantacións novas, garantindo a dispoñibilidade de auga durante os períodos secos.
Revisar as plantacións de millo, observando o crecemento, o estado nutricional e a presenza de malas herbas.
Recoller e conservar forraxes, cando o estado da herba e as condicións meteorolóxicas sexan favorables.
Vixiar as pradeiras destinadas a pastoreo, evitando a súa degradación nos períodos secos.
Conservar cubertas vexetais compatibles coa actividade agrícola, protexendo o solo da erosión e da perda de materia orgánica.
Favorecer os insectos polinizadores, mantendo recursos florais e evitando tratamentos innecesarios durante a floración.

Na horta

No xardín

En xeral

Sementar xudías de mata baixa, especialmente variedades de ciclo curto, para obter colleitas antes do outono.
Sementar acelgas e leitugas de verán, utilizando variedades resistentes á subida prematura a flor.
Preparar sementeiros de repolos, brócolis, coliflores e lombardas, destinados ás colleitas de outono e inverno.
Sementar escarolas e endivias, seleccionando variedades adecuadas á época.
Continuar a sementeira de cabaciñas e cogombros, especialmente nas zonas cálidas e cando o ciclo permita completar a produción.
Transplantar porros, utilizando plantas ben desenvolvidas e garantindo unha humidade regular.
Transplantar repolos, brócolis e coliflores, preferentemente á tardiña e protexéndoos da insolación intensa.
Recoller tomates, segundo as variedades e as datas de transplante.
Recoller cabaciñas e cogombros con frecuencia, evitando que os froitos medren excesivamente.
Recoller xudías verdes, procurando que as vaíñas permanezan tenras.
Recoller pementos e berenxenas temperás, nas zonas onde os cultivos xa estean en produción.
Continuar co guiado dos tomates, eliminando os brotes axilares cando corresponda ao sistema de cultivo.
Colocar ou reforzar titores, especialmente nos tomates e nas xudías de enrame.
Ventilar os invernadoiros, reducindo a acumulación de calor e humidade.
Vixiar pulgóns, mosca branca, ácaros e outros organismos prexudiciais, favorecendo o control biolóxico.
Aplicar regas eficientes e regulares, evitando alternancias extremas de seca e exceso de auga.
Acolchar os bancais, conservando a humidade e reducindo o crecemento das herbas competidoras.

Atender as roseiras reflorecentes, retirando as flores murchas para favorecer novas floracións.
Revisar os botóns florais das roseiras, comprobando a presenza de pulgóns e outros insectos.
Guiar e suxeitar as roseiras rubideiras, evitando roturas polo vento.
Vixiar a floración das hortensias, mantendo unha humidade regular sen encharcar.
Sementar flores anuais de ciclo curto, como caléndulas e determinadas variedades de tagetes, cando o clima o permita.
Transplantar flores de verán cultivadas en recipiente, evitando os períodos de calor intensa.
Atender as dalias, colocando soportes nas variedades altas.
Revisar petunias, zinnias, cosmos e outras ornamentais, retirando flores murchas cando resulte beneficioso.
Manter os acolchados das roseiras e arbustos, evitando cubrir directamente o colo das plantas.
Regar preferentemente pola mañá, reducindo as perdas de auga por evaporación.
Protexer as plantas cultivadas en macetas, especialmente as máis sensibles á insolación directa.
Favorecer as plantas melíferas, mantendo flores dispoñibles para abellas e outros polinizadores.
Vixiar a aparición de oídio e manchas foliares, mellorando a ventilación e evitando regas innecesarias sobre a follaxe.

Colmeas: comprobar o estado das colonias e o espazo dispoñible para almacenar mel.
Revisar as alzas, comprobando a maduración do mel antes da súa extracción.
Preparar o material de extracción, garantindo a limpeza e as condicións hixiénicas adecuadas.
Vixiar a presenza da avespa velutina, seguindo as indicacións oficiais para a súa vixilancia e control.
Proporcionar auga ás abellas, cando non dispoñan de fontes naturais seguras.
Gando: garantir a dispoñibilidade permanente de auga limpa e zonas de sombra.
Organizar o aproveitamento dos pastos, evitando o sobrepastoreo durante os períodos secos.
Continuar coa sega e conservación de forraxes, aproveitando os períodos meteorolóxicos favorables.
Revisar o almacenamento da herba seca, evitando humidades que poidan provocar deterioracións ou quecemento.
Elaboración de queixos: controlar especialmente as temperaturas de elaboración, maduración e conservación.
Elaboración de manteiga: garantir a refrixeración e as condicións sanitarias adecuadas.
Preparar conservas de produtos da horta, empregando procedementos seguros para cada alimento.
Preparar produtos para deshidratación, aproveitando as colleitas de froitas e hortalizas.
Revisar depósitos, bombas e sistemas de rega, garantindo un aproveitamento eficiente da auga.
Comprobar os sistemas de prevención de incendios, mantendo accesos, instalacións e espazos de protección segundo a normativa aplicable.

No campo

Na horta

No xardín

Realizar podas de saneamento, retirando pólas secas, rotas ou enfermas cando resulte necesario.
Realizar determinadas podas de verán nas froiteiras de óso, especialmente despois da colleita e con tempo seco, segundo a especie e o sistema de formación.
Eliminar os rebentos dos portaenxertos, evitando que compitan coas variedades enxertadas.
Realizar traballos de poda en verde nas viñas, mellorando a ventilación e a iluminación dos acios.
Retirar brotes innecesarios das viñas, sen realizar esfollas excesivas que deixen a uva exposta ás queimaduras solares.
Vixiar a aparición de mildio, oídio e podremias, actuando segundo os criterios de produción integrada ou ecolóxica.
Revisar os soutos, comprobando a presenza de pólas danadas e posibles síntomas de enfermidades.
Controlar as herbas competidoras das plantacións novas, mantendo protección suficiente contra a erosión.
Preparar os terreos para os cultivos de outono, evitando o laboreo excesivo.
Aplicar compost maduro, cando as necesidades do solo o xustifiquen.
Revisar os drenaxes agrícolas, especialmente despois de tormentas intensas.
Limpar gabias e cunetas, retirando materiais que dificulten a circulación da auga.
Comprobar o estado dos camiños rurais e forestais, reparando os danos producidos pola erosión.
Continuar a conservación de forraxes, procurando que a herba estea suficientemente seca antes do almacenamento.
Comprobar a temperatura e o estado das forraxes almacenadas, evitando riscos de deterioración e autocquecemento.

Sementar cenorias, ravos, remolachas e nabos, directamente nos bancais preparados.
Sementar chirivías, preferentemente nas zonas máis frescas e con variedades adecuadas ao ciclo.
Sementar endivias e chicorias de outono, utilizando variedades apropiadas.
Preparar os bancais destinados aos cultivos de raíz, procurando solos soltos e sen compactación.
Recoller patacas, cando os tubérculos estean maduros e o terreo permita a colleita.
Recoller allos e cebolas, cando presenten os sinais de maduración correspondentes.
Secar e conservar os allos e cebolas, nun lugar ventilado e protexido da chuvia.
Controlar as herbas competidoras, antes de que produzan sementes.
Acolchar os bancais, reducindo a evaporación e conservando a estrutura do solo.
Preparar os terreos destinados ás coles de inverno, incorporando compost maduro cando resulte necesario.
Vixiar a presenza de eirugas nas coles, revisando o envés das follas.
Revisar a presenza de escaravello da pataca, especialmente nos cultivos tardíos.
Vixiar o mildio da pataca e do tomate, sobre todo despois de períodos de humidade elevada.
Retirar restos vexetais enfermos, evitando a súa dispersión polo terreo.
Revisar as rotacións de cultivos, evitando repetir especies da mesma familia nos mesmos bancais.
Seleccionar sementes das plantas máis sas e adaptadas, procurando conservar a diversidade das variedades tradicionais.
Comprobar os sistemas de rega, evitando fugas e consumos innecesarios.

Retirar flores murchas das roseiras reflorecentes, favorecendo novas floracións.
Eliminar talos enfermos ou danados das roseiras, mellorando a ventilación.
Retirar rebentos dos portaenxertos, cando aparezan por debaixo do enxerto.
Podar arbustos de floración primaveral, se aínda corresponde e a especie o permite.
Evitar podas intensas nas hortensias en plena floración, conservando a estrutura das plantas.
Controlar as herbas competidoras dos canteiros, antes de que produzan sementes.
Revisar e repoñer acolchados, mantendo a humidade do solo.
Limpar as plantas vivaces, retirando follas e talos secos ou enfermos.
Comprobar o estado das dalias, retirando partes danadas e colocando soportes cando sexa necesario.
Retirar flores murchas das ornamentais de verán, prolongando a floración cando a especie o permita.
Limpar camiños, escaleiras e terrazas, retirando restos vexetais e materiais esvaradíos.
Desatascar sumidoiros e drenaxes, especialmente despois de tormentas.
Revisar os sistemas de rega, comprobando emisores, tubaxes e programadores.
Limpar e desinfectar as ferramentas de poda, cando corresponda.

En xeral

Colmeas: comprobar o estado sanitario das colonias e a evolución das reservas.
Extraer mel, cando os cadros estean suficientemente maduros e se cumpran as condicións sanitarias adecuadas.
Comprobar as reservas necesarias para as abellas, evitando extraccións que comprometan a supervivencia das colonias.
Vixiar a avespa velutina, utilizando os sistemas de control recomendados oficialmente.
Limpar canles e baixantes, retirando materiais que poidan provocar atascos durante as tormentas.
Desatascar sumidoiros, especialmente en patios, cortes e alpendres.
Revisar cunetas e pasos de auga, evitando danos causados polas precipitacións intensas.
Revisar tellados e cubertas, reparando filtracións e elementos deteriorados.
Comprobar os peches e portais, especialmente nas zonas destinadas ao gando.
Realizar o mantemento da maquinaria de sega, revisando coitelas, proteccións e sistemas mecánicos.
Controlar a humidade da herba seca almacenada, evitando riscos de mofo e quecemento.
Revisar os depósitos de auga e sistemas de rega, limpando filtros e comprobando posibles fugas.
Preparar compost, equilibrando materiais secos e húmidos e garantindo unha boa aireación.
Revisar os alimentos almacenados, especialmente patacas, allos, cebolas e conservas.
Preparar recipientes para as novas conservas, utilizando sistemas seguros de esterilización ou procesamento segundo o alimento.
Comprobar o estado dos pasteiros, reparando peches e garantindo puntos de auga.
Revisar as medidas de prevención de incendios, especialmente arredor de vivendas, instalacións agrarias e accesos.

SIEMBRA DE HORTALIZAS

Días recomendados para plantar segundo as fases da lúa

🌿 FOLLA: Días tradicionalmente recomendados: 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 e 17.

🥕 RAÍZ: Días tradicionalmente recomendados: 1, 2, 3, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 e 31.

🍅 FROITO: Días tradicionalmente recomendados: 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 e 17.

🌱 SEMENTAR DIRECTAMENTE AO AIRE LIBRE

Acelgas, albaca, apio, berros, cabaciñas, cabazas de ciclo curto, cenorias, chicorias, cogombros, endivias, escarolas, fiollo, leitugas, nabos, perexil, porros, ravos, remolachas e xudías.

Nas zonas máis cálidas poden continuar as sementeiras de cabaciñas, cogombros e xudías de ciclo curto, sempre que exista dispoñibilidade de auga e tempo suficiente para completar o cultivo.

Nas zonas máis frescas poden realizarse sementeiras de espinacas de variedades adaptadas, preferentemente en lugares parcialmente sombreados.

Para as leitugas, escarolas e outras hortalizas de folla, convén utilizar variedades de verán e procurar lugares frescos que reduzan o risco de subida prematura a flor.

🌱 SEMENTAR EN SEMENTEIROS DE CAMA QUENTE

En xullo non é necesario empregar sementeiros de cama quente nas hortas familiares galegas.

As temperaturas habituais permiten a xerminación da maioría das especies cultivadas nesta época. De feito, a calor excesiva pode dificultar a xerminación dalgunhas hortalizas, especialmente as leitugas.

É preferible utilizar sementeiros ventilados e, cando sexa necesario, protexidos do sol directo durante as horas centrais do día.

🌱 SEMENTAR EN SEMENTEIROS PROTEXIDOS AO AIRE LIBRE

Acelgas, brócolis, coles de Bruxelas, coliflores, endivias, escarolas, espinacas de variedades adecuadas, leitugas, lombardas, porros e repolos destinados ás colleitas de outono e inverno.

A protección debe orientarse principalmente a reducir a insolación excesiva, evitar os danos das tormentas e manter unha humidade regular.

Nas zonas máis cálidas é recomendable utilizar sombreado lixeiro e boa ventilación, evitando que os sementeiros alcancen temperaturas demasiado elevadas.

🌱 PLANTAR OU TRANSPLANTAR

Hortalizas: acelgas, apio, brócolis, coles de Bruxelas, coliflores, escarolas, leitugas, lombardas, porros e repolos.

Cultivos de verán: cabaciñas, cogombros, xudías e albaca, cando as plantas e o ciclo de cultivo permitan completar a produción.

Cultivos de outono e inverno: repolos, lombardas, brócolis, coliflores, coles de Bruxelas, porros, escarolas e outras variedades adaptadas.

Árbores froiteiras: non é unha época recomendable para novas plantacións. Só deberían transplantarse exemplares cultivados en recipiente cando resulte imprescindible e poida garantirse unha rega de establecemento adecuada.

Arbustos froiteiros: evitar os transplantes durante as vagas de calor.

Plantas ornamentais: dalias, petunias, tagetes, zinnias, cosmos e outras flores de verán cultivadas en recipiente.

Plantas aromáticas: albaca, ceboliño, ourego, perexil, romeu, salvia e tomiño, segundo as necesidades de cada especie.

Os transplantes deben realizarse preferentemente á tardiña ou en días anubrados. Cómpre regar inmediatamente e, cando sexa necesario, proporcionar sombra lixeira durante os primeiros días.

SEMENTEIRAS E PLANTACIÓNS DE XULLO

Calendario orientativo das principais hortalizas, plantas aromáticas e ornamentais que poden sementarse ou plantarse durante xullo en Galicia. As especies están ordenadas alfabeticamente polo seu nome en galego. As recomendacións diferencian as zonas cálidas, como a costa e os vales abrigados, das zonas frías do interior e da montaña.

Árbore, hortaliza ou flor	Zona cálida	Zona fría	Xerminación	Marco de plantación	Colleita ou floración	Recomendacións
Acelga	Sementeira directa ou transplante.	Directa en solo fresco ou transplante.	7-14 días.	30 × 40 cm	Setembro en diante.	Manter humidade regular e protexer a sementeira da calor excesiva.
Albaca	Sementeira directa ou transplante.	Transplante en lugar cálido e abrigado.	5-14 días.	25 × 30 cm	Agosto-setembro.	Precisa calor, boa luz e rega moderada.
Apio	Transplante de plantas desenvolvidas ou sementeira.	Transplante ou sementeiro protexido.	14-21 días desde semente.	30 × 40 cm	Outono-inverno.	Precisa solo fértil e humidade constante.
Berro de auga	Sementeira en cultivo controlado e con auga limpa.	Sementeira en recipiente ou sistema controlado.	7-14 días.	10 × 15 cm	Outono, segundo sistema.	Empregar exclusivamente auga de calidade sanitaria adecuada; non consumir plantas de augas naturais sen control.
Brócoli	Sementeiro ou transplante de variedades de outono.	Sementeiro protexido ou transplante.	5-10 días.	45 × 60 cm	Outono-inverno.	Manter humidade regular e protexer das eirugas.
Cabaciña	Sementeira directa de variedades de ciclo curto.	Directa en solo cálido; valorar a duración da tempada.	5-10 días.	90 × 100 cm	Agosto-setembro.	Necesita rega regular. As sementeiras moi tardías poden producir menos.
Cabaza	Sementeira directa só de variedades de ciclo curto.	Preferible non iniciar novas sementeiras de variedades tardías.	5-10 días.	120 × 180 cm	Outono, se completa o ciclo.	En xullo pode resultar demasiado tarde para numerosas variedades.
Caléndula	Sementeira directa, evitando a calor intensa.	Sementeira directa en lugar abrigado.	7-14 días.	20 × 30 cm	Final do verán-outono.	Prefire temperaturas moderadas. Protexer a xerminación do exceso de calor.
Cenoria	Sementeira directa.	Directa en solo fresco e solto.	10-21 días.	6 × 30 cm	Outubro-decembro.	Non transplantar. Manter humidade uniforme durante a xerminación.
Chicoria	Sementeira directa.	Directa en solo preparado.	7-14 días.	20 × 30 cm	Outono-inverno.	Escoller variedades adecuadas ao aproveitamento de folla ou raíz.
Chirivía	Sementeira directa a comezos de mes, con rega.	Directa en solo solto; a sementeira pode resultar tardía.	14-28 días.	12 × 30 cm	Inverno ou primavera seguinte.	Empregar semente recente. Prefire un ciclo longo e non admite transplante.
Cogombro	Sementeira directa de variedades de ciclo curto.	Directa en solo cálido, valorando o tempo dispoñible.	5-10 días.	50 × 100 cm	Agosto-setembro.	Rega regular. Evitar os encharcamentos.
Col de Bruxelas	Transplante de plantas xa desenvolvidas.	Transplante; sementeiro tardío só con variedades adecuadas.	5-10 días desde semente.	60 × 70 cm	Inverno.	Cultivo de ciclo longo. Protexer das eirugas e evitar o estrés hídrico.
Coliflor	Sementeiro ou transplante de variedades de outono-inverno.	Sementeiro protexido ou transplante.	5-10 días.	50 × 60 cm	Outono-inverno, segundo variedade.	Escoller variedades adaptadas e manter humidade uniforme.
Cosmos	Sementeira de variedades de ciclo curto ou transplante.	Transplante de planta desenvolvida.	7-14 días.	30-45 cm	Final do verán-outono.	Evitar o exceso de fertilización nitroxenada.
Dalia	Transplante de planta en recipiente.	Transplante con rega de establecemento.	Non procede: transplante.	50-80 cm	Verán-outono.	Colocar soportes nas variedades altas e controlar as lesmas.
Endivia	Sementeira directa ou sementeiro.	Directa en solo preparado.	7-14 días.	20 × 35 cm	Outono-inverno, segundo sistema.	As endivias de forzado precisan cultivo previo das raíces e posterior forzado.
Escarola	Sementeira directa, sementeiro ou transplante.	Sementeiro ou transplante en lugar fresco.	6-12 días.	30 × 40 cm	Setembro-novembro.	Escoller variedades de outono e protexer as plantas novas da calor.
Espinaca	Sementeira en lugar fresco e sombreado; mellor adiar se hai calor.	Directa con variedades tolerantes e rega adecuada.	7-14 días con temperatura favorable.	15 × 30 cm	Outono, se non sobe a flor.	A calor dificulta a xerminación e favorece a subida a flor. Preferible finais de agosto.
Fiollo de bulbo	Sementeira directa de variedades adecuadas ao outono.	Directa en solo temperado.	7-14 días.	20 × 40 cm	Outubro-decembro.	Evitar o estrés hídrico e as variedades sensibles á subida prematura a flor.
Leituga	Sementeiro sombreado, sementeira directa ou transplante.	Sementeiro ou directa en lugar fresco.	5-12 días con temperatura favorable.	30 × 30 cm	Agosto-setembro.	Utilizar variedades de verán. A calor excesiva pode inhibir a xerminación.
Lombarda	Sementeiro ou transplante de variedades de outono-inverno.	Transplante ou sementeiro de ciclo adecuado.	5-10 días.	50 × 60 cm	Outono-inverno.	Precisa solo fértil e regas regulares durante o establecemento.
Nabo	Sementeira directa de variedades de outono.	Directa en solo fresco.	5-12 días.	10-15 × 30 cm	Setembro-novembro.	Manter humidade regular. Para grelos tradicionais adoita ser preferible agardar a agosto ou setembro.
Ourego	Transplante de planta en recipiente.	Transplante con rega de establecemento.	Non procede: transplante.	30 × 40 cm	Verán e anos seguintes.	Precisa boa drenaxe. Evitar plantar durante vagas de calor.
Perexil	Sementeira directa, preferentemente en lugar fresco.	Directa en solo con humidade regular.	15-30 días.	15 × 25 cm	Outono en diante.	Xerminación lenta. Evitar que o solo seque durante a nascencia.
Petunia	Transplante de planta en recipiente.	Transplante con rega regular.	Non procede: transplante.	25-30 cm	Verán-outono.	Retirar flores murchas e evitar o exceso de humidade nas raíces.
Porro	Transplante de planta desenvolvida ou sementeiro.	Transplante ou sementeiro en lugar protexido do sol intenso.	10-20 días desde semente.	15 × 30 cm	Outono-inverno.	Manter humidade regular. Evitar deixar secar as raíces no transplante.
Ravo	Sementeira directa en lugar fresco e sombreado.	Directa con rega regular.	4-10 días con temperatura favorable.	5 × 15 cm	Agosto-setembro.	Co calor pode perder calidade e subir rapidamente a flor.
Remolacha	Sementeira directa.	Directa en solo temperado.	7-14 días.	10 × 30 cm	Setembro-novembro.	Manter humidade regular e aclarar as plantas cando sexa necesario.
Repolo	Sementeiro ou transplante de variedades de outono-inverno.	Transplante ou sementeiro de variedades de ciclo adecuado.	5-10 días.	50 × 60 cm	Outono-inverno.	Respectar as rotacións e protexer das eirugas.
Roseira	Plantación excepcional de exemplar en recipiente con rega.	Preferible agardar a unha época máis suave.	Non procede: transplante.	40-80 cm, segundo variedade.	Primavera-outono.	Non é o mes máis adecuado para plantar. Evitar períodos de calor intensa.
Rúcula	Sementeira en lugar fresco e sombreado.	Sementeira directa con rega regular.	4-10 días con temperatura favorable.	15 × 25 cm	Agosto-setembro.	Co calor sobe rapidamente a flor. Preferir variedades e exposicións adecuadas.
Salvia	Transplante de planta en recipiente.	Transplante en lugar soleado e drenado.	Non procede: transplante.	40 × 50 cm	Verán e anos seguintes.	Evitar transplantes durante vagas de calor e solos enchoupados.
Tagete	Sementeira directa ou transplante.	Transplante en lugar soleado.	5-10 días.	20-30 cm	Verán-outono.	Retirar flores murchas para prolongar a floración.
Tomiño	Transplante de planta en recipiente.	Transplante en solo ben drenado.	Non procede: transplante.	30 × 40 cm	Verán e anos seguintes.	Non tolera o encharcamento. Evitar plantar con calor intensa.
Xudía	Sementeira directa de variedades de ciclo curto.	Directa a comezos de mes, valorando o tempo dispoñible.	6-12 días.	15 × 50 cm en mata baixa; 20 × 70 cm en enrame.	Agosto-setembro.	Manter rega regular e colocar soportes nas variedades de enrame.
Zinnia	Sementeira directa de ciclo curto ou transplante.	Transplante de planta desenvolvida.	5-10 días.	25-40 cm	Final do verán-outono.	Precisa sol e boa ventilación. Evitar mollar innecesariamente as follas.

RECOMENDACIÓNS IMPORTANTES:

Zonas cálidas: áreas costeiras, vales abrigados e lugares con temperaturas estivais elevadas.

Zonas frías: interior de Galicia, zonas altas e lugares con temperaturas máis moderadas e outonos temperáns.

Xerminación: os días indicados son aproximados e corresponden a condicións favorables de temperatura e humidade. A calor excesiva pode dificultar a xerminación de leitugas, espinacas e outras especies.

Marco de plantación: separación entre plantas e entre filas, salvo cando se indique unha única distancia. Os valores poden variar segundo a variedade.

Colleita: os períodos son orientativos e dependen do clima, da variedade e da data de plantación.

Tradición lunar: a Lúa crecente relaciónase cos cultivos de folla, flor e froito, mentres que a minguante se reserva tradicionalmente para raíces e bulbos. A eficacia agronómica desta distribución non está suficientemente demostrada.

Prioridade: o estado do solo, a temperatura, a dispoñibilidade de auga e as necesidades dos cultivos deben prevalecer sempre sobre o calendario lunar.