Rotacions

AGRICULTURA > O SOLO

POR QUÉ ROTAR ?

A rotación consiste en non plantar sempre os mesmos cultivos nos mesmos lugares para permitir que a terra se recupere. Cada planta consome determinados nutrientes e ten as súas propias pragas e, ao cambiala de lugar cada ano, evitamos esgotar o solo e dificultamos a proliferación das pragas, o que permite previr numerosos problemas e obter mellores colleitas.

Hai dúas razóns principais para facelo:

Previr pragas e enfermidades
Conservar o solo

Previr pragas.

Na agricultura ecolóxica, que non utiliza insecticidas nin praguicidas de síntese química, recorremos a esta práctica para dificultar a proliferación das pragas, facendo unha labor de prevención. Se mantemos os cultivos permanentemente no mesmo lugar, estamos favorecendo os ciclos biolóxicos das pragas. Comprobouse que plantar sempre no mesmo lugar especies similares incrementa a incidencia das enfermidades, mentres que cambialas de sitio cada ano permite reducir a necesidade de empregar praguicidas.

Conservar o solo.

Case todas as nosas hortalizas consomen os mesmos nutrientes, pero fano en proporcións diferentes. Por outra banda, hai plantas que consomen moitos nutrientes e que, se as plantásemos sempre no mesmo lugar, acabarían por esgotar a terra. Ao alternarmos estes cultivos con outros de menor consumo de nutrientes, dámoslle un descanso ao solo para que poida recuperarse.

Deste xeito, aforraremos en fertilizantes, ao necesitar menos fertilización, e obteremos mellores colleitas se as plantas dispoñen da cantidade de nutrientes que precisan.

COMO ROTAR

Poño como exemplo esta espiral na que teño planificadas catro zonas, nas que decidimos facer rotacións de catro anos, aínda que podería ser diferente. Neste caso explico unha rotación baseada no consumo de nutrientes:

O primeiro ano abono ben e planto especies moi consumidoras na área número un, de cor vermella.

Ese mesmo ano planto as hortalizas medianamente consumidoras na área número 2, de cor laranxa; as pouco consumidoras na número 3, de cor amarela; e remato coa área número 4, de cor verde, onde planto as que enriquecen a terra achegando nitróxeno.

Ao ano seguinte, o bancal 1, vermello, pasa a ser o número 2; o 2 pasa a ser o 3; o 3 pasa a ser o 4; e o 4 pasa a ser o 1.

Aplicando esta rotación baseada no consumo de nutrientes, unicamente terei que fertilizar cada ano o bancal das grandes consumidoras. As demais van aproveitando os nutrientes que quedan do cultivo anterior.

Outra distribución das rotacións, por anos, sería en función das familias botánicas:

Ano 1:
🔴 vermello 1: leguminosas; 🟠 laranxa 2: solanáceas; 🟡 amarelo 3: amarilidáceas; 🟢 verde 4: cucurbitáceas.

Ano 2:
🟠 laranxa 2: leguminosas; 🟡 amarelo 3: solanáceas; 🟢 verde 4: amarilidáceas; 🔴 vermello 1: cucurbitáceas.

Ano 3:
🟡 amarelo 3: leguminosas; 🟢 verde 4: solanáceas; 🔴 vermello 1: amarilidáceas; 🟠 laranxa 2: cucurbitáceas.

Ano 4:
🟢 verde 4: leguminosas; 🔴 vermello 1: solanáceas; 🟠 laranxa 2: amarilidáceas; 🟡 amarelo 3: cucurbitáceas.

A continuación, volveríase comezar. Sexa cal sexa o tipo de rotación aplicada, queda claro que romperemos os ciclos biolóxicos das pragas, dificultando os seus ataques, e evitaremos o consumo intensivo dos mesmos nutrientes, dándolle tempo ao solo para recuperarse.