Marzo
- Rematar a plantación de árbores froiteiras a raíz núa, como maceiras e pereiras, antes do inicio da brotación.
- Plantar castiñeiros, nogueiras e aveleiras, preferentemente con plantas de viveiro adaptadas á zona.
- Transplantar árbores novas, conservando o máximo posible das raíces e evitando os días de xeada.
- Plantar especies forestais autóctonas, como carballos e bidueiros, cando as condicións do solo o permitan.
- Revisar as plantacións recentes, repoñendo titores, protectores e acolchados.
- Preparar os enxertos de primavera, seleccionando patróns e material vexetal adecuado.
- Vixiar a floración temperá das froiteiras, especialmente ameixeiras e pexegueiros, protexendo as plantacións máis sensibles ás xeadas cando sexa posible.
- Revisar as viñas, comprobando postes, arames e sistemas de condución antes do crecemento dos novos gromos.
- Manter cubertas vexetais, evitando a erosión e a compactación provocadas polas chuvias.
- Preparar os terreos destinados ás novas plantacións, sen traballar a terra cando estea enchoupada.
- Sementar fabas e chícharos, directamente nas zonas onde a temperatura e a humidade do solo o permitan.
- Sementar leitugas, acelgas, espinacas, repolos e brócolis, directamente ou en sementeiros segundo o clima.
- Preparar sementeiros de tomates, pementos e berenxenas, mantendo temperatura e iluminación adecuadas.
- Iniciar sementeiros de cabaciñas, cabazas e cogombros, preferentemente a finais de mes e con protección térmica.
- Transplantar leitugas, repolos, brócolis e coliflores, utilizando plantas ben desenvolvidas.
- Sementar perexil, coandro e outras plantas aromáticas, adaptando a protección ás súas necesidades.
- Recoller os últimos grelos, nabizas, porros e repolos de inverno, antes da subida a flor.
- Colocar soportes para os chícharos, especialmente nas variedades de enrame.
- Ventilar os invernadoiros, evitando o exceso de humidade e o desenvolvemento de enfermidades.
- Revisar os sementeiros, controlando a temperatura, a iluminación e as regas.
- Planificar as asociacións e rotacións, distribuíndo os cultivos nos bancais para a campaña de primavera.
- Rematar a plantación de roseiras a raíz núa, antes de que inicien o crecemento.
- Transplantar roseiras novas e arbustos caducifolios, cando aínda estean en repouso vexetativo.
- Plantar árbores e arbustos ornamentais en recipiente, sempre que non existan xeadas intensas.
- Preparar sementeiros de flores anuais, como petunias, caraveis chineses, tagetes e outras especies ornamentais.
- Transplantar pensamentos, prímulas e outras flores de primavera, protexéndoas das xeadas tardías.
- Dividir plantas vivaces, cando corresponda segundo a especie e antes do crecemento intenso.
- Revisar as roseiras rubideiras, colocando soportes e guiando os novos brotes.
- Preparar os canteiros de flor, incorporando compost maduro cando sexa necesario.
- Revisar as plantas bulbosas de primavera, evitando o encharcamento e retirando flores murchas.
- Protexer as plantas sensibles ás xeadas tardías, mantendo dispoñibles mantas térmicas ou cubertas.
- Colmeas: comprobar a actividade das abellas nos días temperados e vixiar o estado das reservas.
- Revisar as colonias de abellas, realizando inspeccións completas só cando as temperaturas e as condicións meteorolóxicas o permitan.
- Preparar alzas e material apícola, anticipándose ao incremento da actividade primaveral.
- Gando: comprobar o estado sanitario, a alimentación, as camas e a ventilación das instalacións.
- Preparar os pasteiros, revisando peches, accesos e puntos de abastecemento de auga.
- Elaboración de queixos: continuar coa produción artesanal, mantendo a hixiene e as condicións de maduración adecuadas.
- Elaboración de manteiga: aproveitar a nata dispoñible, garantindo a correcta elaboración e conservación.
- Revisar maquinaria e apeiros agrícolas, preparándoos para os traballos intensivos da primavera.
- Preparar os sistemas de rega, comprobando tubaxes, depósitos, filtros e conexións.
- Revisar os depósitos de auga, aproveitando as precipitacións para asegurar reservas destinadas á primavera.
- Organizar as actividades agrícolas e gandeiras, revisando sementes, materiais e necesidades de alimentación animal.
- Rematar as podas de maceiras e pereiras, sempre que continúen en repouso vexetativo e non existan xeadas.
- Rematar a poda das viñas, unicamente nas parcelas onde aínda sexa adecuada. Evitar podar cando a circulación da savia xa sexa intensa.
- Realizar podas de saneamento, retirando pólas secas, enfermas ou danadas.
- Evitar podas fortes nas froiteiras de óso, como cerdeiras e ameixeiras, especialmente en condicións húmidas.
- Podar framboeseiras, segundo a variedade e o sistema de produción.
- Cortar e almacenar leña, cando proceda, respectando a normativa forestal.
- Preparar a terra para as sementeiras de primavera, traballando superficialmente cando estea en tempero.
- Estender esterco curtido ou compost, segundo as necesidades do solo e dos futuros cultivos.
- Eliminar herbas competidoras, mantendo cubertas vexetais ou acolchados nas zonas non cultivadas.
- Limpar gabias e cunetas, retirando materiais que dificulten a circulación da auga.
- Revisar e desatascar drenaxes agrícolas, evitando encharcamentos e procesos erosivos.
- Revisar os soutos, retirando madeira danada e comprobando o estado sanitario das árbores.
- Plantar patacas temperás, especialmente nas zonas máis cálidas e cando o solo estea suficientemente temperado.
- Plantar allos e ceboliñas, nos terreos onde aínda resulte adecuada a súa plantación.
- Sementar cenorias, ravos, remolachas, nabos e chirivías, directamente en solos ben preparados.
- Preparar os bancais destinados aos cultivos de raíz, procurando unha terra solta e sen compactación.
- Retirar as herbas competidoras, especialmente antes das novas sementeiras.
- Aplicar compost maduro, cando sexa necesario e sen utilizar esterco fresco nos cultivos de raíz.
- Preparar os terreos para os cultivos de verán, organizando a distribución de plantas e os sistemas de rega.
- Revisar os tubérculos de pataca de semente, retirando os deteriorados e comprobando a brotación.
- Limpar e reparar os sistemas de rega, evitando perdas de auga.
- Revisar as drenaxes dos bancais, especialmente nos terreos con tendencia ao encharcamento.
- Retirar restos vexetais enfermos, evitando que permanezan como posibles focos de infección.
- Rematar a poda das roseiras reflorecentes, especialmente nas zonas interiores onde se atrasou polo risco de xeadas.
- Podar as roseiras de porte arbustivo, eliminando madeira morta, talos débiles e ramas que se cruzan.
- Podar arbustos de floración estival, como as budleias e determinadas hortensias que florecen sobre madeira nova.
- Evitar a poda dos arbustos de floración primaveral, reservándoa para despois da floración.
- Respectar as xemas das hortensias tradicionais, evitando eliminar os talos que producirán flores.
- Dividir plantas vivaces, cando corresponda e antes do crecemento intenso.
- Retirar pólas perigosas, especialmente as que poidan caer sobre camiños e instalacións.
- Limpar canteiros e bordos, eliminando herbas competidoras e restos vexetais enfermos.
- Incorporar compost maduro, preparando a fertilidade dos canteiros de primavera.
- Revisar as drenaxes do xardín, evitando acumulacións de auga.
- Limpar camiños, escaleiras e terrazas, retirando musgo superficial e materiais esvaradíos.
- Limpar, afiar e desinfectar as ferramentas de poda, cando corresponda
- Colmeas: revisar o desenvolvemento primaveral das colonias cando as temperaturas permitan inspeccións seguras.
- Vixiar a posible falta de reservas, especialmente durante períodos prolongados de chuvia.
- Preparar o material apícola, revisando cadros, caixas, alzas e utensilios.
- Limpar canles e baixantes, retirando follas e materiais que dificulten a evacuación da auga.
- Desatascar sumidoiros, especialmente en patios, cortes, alpendres e zonas de traballo.
- Limpar cunetas e pasos de auga, evitando inundacións e danos nos camiños rurais.
- Revisar tellados e cubertas, reparando filtracións e elementos deteriorados.
- Reparar peches e portais, comprobando postes, bisagras e arames.
- Limpar e afiar ferramentas, realizando o mantemento preventivo da maquinaria agrícola.
- Revisar depósitos, fontes e tubaxes, comprobando o seu funcionamento antes da época de maior consumo de auga.
- Revisar os alimentos almacenados, especialmente patacas, castañas, mazás e conservas.
- Preparar o compost, equilibrando materiais secos e húmidos e controlando o exceso de auga.
- Revisar os pastos e os peches do gando, reparando os danos provocados polo inverno.
SEMENTEIRAS E PLANTACIÓNS DE MARZO
Calendario orientativo das principais hortalizas, árbores froiteiras e plantas ornamentais que poden sementarse ou plantarse durante marzo en Galicia. As especies aparecen ordenadas alfabeticamente polo seu nome en galego. As recomendacións diferencian entre zonas cálidas, como a costa e os vales abrigados, e zonas frías, como o interior e a montaña.
| Árbore, hortaliza ou flor | Zona cálida | Zona fría | Xerminación | Marco de plantación | Colleita ou floración | Recomendacións |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Acelga | Sementeira directa ou en sementeiro protexido. | Sementeiro protexido; directa cando rematen as xeadas fortes. | 7-21 días. | 30 × 40 cm | Maio en diante. | Protexer as plantas novas. Precisa solo fértil e boa drenaxe. |
| Allo | Plantación directa dos dentes, se aínda corresponde á variedade. | Plantar cando o solo non estea xeado nin enchoupado. | Brotación: 10-25 días. | 15 × 30 cm | Xuño-xullo, segundo variedade. | A plantación tardía pode reducir o tamaño dos bulbos. |
| Alcachofa | Sementeiro protexido ou plantación de pés de viveiro. | Sementeiro con protección térmica; transplantar máis adiante. | 10-21 días. | 80-100 × 100 cm | Segundo variedade e desenvolvemento. | Protexer das xeadas e escoller lugares soleados. |
| Ameixeira | Plantación a raíz núa antes da brotación ou en recipiente. | Plantar só se continúa en repouso e non hai xeadas. | Non procede: transplante. | 3-5 m, segundo portaenxerto. | Xuño-setembro, cando entre en produción. | Evitar podas fortes en tempo frío e húmido. |
| Amorodeira | Plantación de plantas de viveiro. | Plantar nos días suaves e protexer con acolchado. | Non procede: transplante. | 30 × 40 cm | Primavera-verán. | Non enterrar a coroa e evitar o encharcamento. |
| Apio | Sementeiro con temperatura controlada. | Sementeiro climatizado; transplantar cando pase o frío. | 14-21 días. | 25-30 × 40 cm | Verán-outono. | Precisa humidade uniforme e boa temperatura para xerminar. |
| Aveleira | Plantación a raíz núa antes da brotación ou en recipiente. | Plantar se aínda está en repouso vexetativo. | Non procede: transplante. | 3-5 m. | Agosto-setembro, cando entre en produción. | Comprobar a compatibilidade entre variedades polinizadoras. |
| Albaca | Sementeiro climatizado. | Sementeiro interior con calor e boa luz. | 5-14 días. | 25-30 × 30 cm | Verán. | Moi sensible ao frío. Transplantar só cando remate o risco de xeadas. |
| Berenxena | Sementeiro climatizado e con boa iluminación. | Sementeiro climatizado; manter protexida ata finais da primavera. | 7-14 días. | 50 × 70 cm | Xullo-setembro. | Precisa calor constante. Non transplantar ao exterior con frío. |
| Brócoli | Sementeiro protexido ou transplante de variedades adecuadas. | Sementeiro protexido; evitar xeadas sobre as plántulas. | 5-10 días. | 45 × 60 cm | Segundo variedade e ciclo de cultivo. | Respectar as rotacións e evitar cambios bruscos de temperatura. |
| Cabaciña | Sementeiro con calor a finais de mes. | Preferible iniciar en abril baixo protección. | 5-10 días. | 80-100 × 100 cm | Verán. | Non transplantar ao exterior ata que pase o risco de xeadas. |
| Cabaza | Sementeiro climatizado a finais de mes. | Preferible agardar a abril para iniciar o sementeiro. | 5-10 días. | 100-150 × 150-200 cm | Setembro-outubro. | Necesita calor e espazo. Evitar que as plantas medren demasiado no sementeiro. |
| Carballo | Plantación de planta de viveiro antes da brotación. | Plantar cando o solo non estea xeado nin enchoupado. | Non procede: transplante. | Segundo finalidade e tamaño adulto. | Non procede: árbore forestal. | Empregar planta de procedencia adecuada e protexela dos herbívoros. |
| Castiñeiro | Plantación de planta de viveiro ou enxertada. | Plantar antes da brotación e sen xeadas. | Non procede: transplante. | 8-12 m para produción de froito. | Outubro-novembro, cando entre en produción. | Escoller material vexetal san, adaptado e con polinización adecuada. |
| Cebola | Sementeiro protexido ou plantación de ceboliñas. | Sementeiro protexido; plantar ceboliñas cando a terra o permita. | 7-21 días desde semente. | 10-15 × 30 cm | Xuño-agosto, segundo variedade. | Escoller variedades adaptadas á época e á duración do día. |
| Cenoria | Sementeira directa en solo lixeiro e temperado. | Directa baixo túnel ou agardar a que o solo quente. | 10-21 días ou máis co frío. | 5-8 × 25-30 cm | Maio-xullo. | Non transplantar. Precisa terra solta e sen terróns. |
| Cerdeira | Plantación a raíz núa antes da brotación ou en recipiente. | Plantar se continúa en repouso e o solo está drenado. | Non procede: transplante. | 3-6 m, segundo portaenxerto. | Maio-xullo, cando entre en produción. | Moi sensible ao encharcamento. Comprobar a polinización. |
| Chícharo | Sementeira directa. | Sementeira directa en solo drenado ou baixo túnel. | 7-21 días. | 5-10 × 50-70 cm | Maio-xuño. | Colocar soportes nas variedades de enrame. |
| Chirivía | Sementeira directa. | Directa cando a terra estea suficientemente temperada. | 14-28 días. | 10-15 × 30 cm | Outono-inverno. | Non transplantar. Empregar sementes recentes. |
| Coandro | Sementeira directa ou en recipiente. | Sementeiro protexido ou directa en lugar abrigado. | 7-21 días. | 15-20 × 25 cm | Primavera. | Prefire temperaturas moderadas. Evitar o exceso de auga. |
| Coliflor | Sementeiro protexido ou transplante de variedades de primavera. | Sementeiro protexido e transplante cando o solo o permita. | 5-10 días. | 50 × 60 cm | Segundo variedade e ciclo. | Escoller variedades adaptadas e evitar cambios bruscos de temperatura. |
| Cogombro | Sementeiro con calor a finais de mes. | Preferible iniciar en abril baixo protección. | 5-10 días. | 40-60 × 100-120 cm | Verán. | Moi sensible ás xeadas. Non adiantar excesivamente a sementeira. |
| Espinaca | Sementeira directa. | Directa baixo túnel ou en solo abrigado. | 7-21 días. | 15 × 30 cm | Abril-maio. | Prefire temperaturas frescas. Evitar o encharcamento. |
| Faba | Sementeira directa. | Directa en solo drenado ou baixo protección. | 8-20 días. | 20 × 60 cm | Maio-xuño. | Protexer do vento e evitar solos enchoupados. |
| Framboeseira | Plantación a raíz núa antes da brotación. | Plantar nos días suaves e con solo drenado. | Non procede: transplante. | 50 × 200 cm | Verán ou outono, segundo variedade. | Colocar soportes e acolchado. |
| Groseleira | Plantación a raíz núa antes da brotación. | Plantar cando o solo non estea xeado. | Non procede: transplante. | 1,5 × 2 m | Xuño-agosto, cando entre en produción. | Prefire solos fértiles e humidade regular. |
| Leituga | Sementeira directa ou en sementeiro e transplante. | Sementeiro protexido; transplantar baixo túnel. | 5-14 días. | 25-30 × 30 cm | Abril-xuño. | Escoller variedades de primavera e protexer das xeadas. |
| Maceira | Plantación a raíz núa antes da brotación ou en recipiente. | Plantar se continúa en repouso e non hai xeadas. | Non procede: transplante. | 2-5 m, segundo portaenxerto. | Agosto-novembro, cando entre en produción. | Respectar o punto de enxerto e comprobar a polinización. |
| Nabo | Sementeira directa. | Directa baixo protección ou cando o solo quente. | 5-12 días. | 10-15 × 30 cm | Maio-xuño. | Evitar solos compactos e exceso de humidade. |
| Nogueira | Plantación de planta de viveiro antes da brotación. | Plantar cando non haxa xeadas nin solo enchoupado. | Non procede: transplante. | 8-12 m. | Setembro-outubro, cando entre en produción. | Precisa espazo e boa drenaxe. |
| Pataca | Plantación de tubérculos de semente en solo temperado. | Agardar a que o solo supere aproximadamente os 7 °C e diminúa o risco de xeadas. | Brotación: 15-30 días ou máis. | 30-40 × 75-90 cm | Xuño-setembro, segundo variedade. | Empregar pataca de semente certificada. Protexer os brotes das xeadas. |
| Pemento | Sementeiro climatizado e ben iluminado. | Sementeiro climatizado; manter protexido ata finais da primavera. | 8-20 días. | 40 × 60 cm | Xullo-outubro. | Precisa calor para xerminar. Non transplantar ao exterior con frío. |
| Pensamento | Transplante de plantas de viveiro. | Transplante en lugares abrigados. | 7-14 días desde semente. | 20 × 20 cm | Primavera. | Retirar flores murchas para prolongar a floración. |
| Pereira | Plantación a raíz núa antes da brotación. | Plantar se continúa en repouso e non hai xeadas. | Non procede: transplante. | 2-5 m, segundo portaenxerto. | Agosto-outubro, cando entre en produción. | Comprobar a compatibilidade das variedades polinizadoras. |
| Perexil | Sementeira directa ou en recipiente. | Sementeiro protexido ou directa en lugar abrigado. | 15-30 días. | 15 × 25 cm | Primavera en diante. | Xerminación lenta. Manter humidade uniforme. |
| Pexegueiro | Plantación en recipiente; a raíz núa só se segue en repouso. | Plantar se non hai xeadas e antes da brotación. | Non procede: transplante. | 3-4 m. | Xuño-setembro, cando entre en produción. | Sensible ás xeadas na floración. Escoller lugares soleados. |
| Porro | Sementeiro protexido. | Sementeiro protexido con temperatura moderada. | 10-20 días. | 15 × 30 cm | Verán-outono. | Transplantar cando as plantas teñan grosor suficiente. |
| Prímula | Transplante de plantas de viveiro. | Transplante en lugares protexidos. | 14-30 días desde semente. | 20 × 25 cm | Primavera. | Prefire lugares frescos e solos húmidos sen encharcamento. |
| Ravo | Sementeira directa. | Directa baixo túnel ou en lugar abrigado. | 4-12 días. | 5 × 15 cm | Abril-maio. | Escalonar as sementeiras para colleitas continuadas. |
| Remolacha | Sementeira directa en solo temperado. | Agardar a que aumenten as temperaturas ou sementar baixo túnel. | 7-14 días. | 10 × 30 cm | Xuño-xullo. | Evitar solos compactos e esterco fresco. |
| Repolo | Sementeiro protexido ou transplante. | Sementeiro protexido e transplante cando o solo o permita. | 5-10 días. | 40-60 × 50-60 cm | Segundo variedade e ciclo. | Respectar as rotacións das brassicáceas. |
| Roseira | Plantación a raíz núa antes da brotación ou en recipiente. | Plantar nos días sen xeadas. | Non procede: transplante. | 40-80 cm, segundo variedade. | Primavera-outono, segundo variedade. | Preparar o solo con materia orgánica ben descomposta. |
| Rúcula | Sementeira directa. | Sementeiro protexido ou directa baixo túnel. | 4-10 días. | 15 × 25 cm | Abril-maio. | Colleitar follas novas e evitar o exceso de humidade. |
| Tagete | Sementeiro protexido. | Sementeiro interior con calor moderada. | 5-10 días. | 20-30 cm, segundo variedade. | Verán-outono. | Non transplantar ao exterior ata que pase o risco de xeadas. |
| Tomate | Sementeiro climatizado e con boa iluminación. | Sementeiro climatizado; manter protexido ata que pase o risco de xeadas. | 5-10 días. | 40-60 × 80-100 cm | Xuño-setembro. | Evitar plantas excesivamente alongadas por falta de luz. |
Zonas cálidas: áreas costeiras, vales abrigados e lugares con poucas xeadas.
Zonas frías: interior de Galicia, zonas altas e lugares con xeadas frecuentes.
Os días de xerminación corresponden a condicións favorables de temperatura e humidade. En marzo poden prolongarse se as temperaturas son baixas.
Os marcos de plantación indican, con carácter orientativo, a distancia entre plantas e entre filas, salvo cando se expresa unha única separación.
Nas árbores e plantas transplantadas non procede indicar o tempo de xerminación.
As colleitas son orientativas. Nas árbores froiteiras non implican produción durante o primeiro ano.
Tradición lunar: a Lúa crecente considérase favorable para os cultivos de folla, flor e froito, mentres que a minguante se reserva tradicionalmente para raíces e bulbos. A eficacia agronómica desta distribución non está suficientemente demostrada.
Prioridade: o estado do solo, as temperaturas, as xeadas e a humidade deben prevalecer sempre sobre o calendario lunar.