Febreiro

AGRICULTURA > MES A MES

FEBREIRO

Febreiro é un mes de transición entre o inverno e a primavera. Os días comezan a alongar, pero as xeadas, as chuvias e o exceso de humidade continúan condicionando os traballos agrícolas.

É tempo de rematar as podas de inverno, preparar as leiras, iniciar as primeiras sementeiras, plantar froiteiras e roseiras e revisar as instalacións. Nas zonas costeiras poden adiantarse determinados cultivos, mentres que no interior de Galicia convén manter as proteccións contra o frío.

TRABALLOS XERAIS

No campo

Plantar árbores froiteiras: maceiras, pereiras, ameixeiras e outras especies de folla caduca, aproveitando o repouso vexetativo.
Plantar castiñeiros, nogueiras e aveleiras, sempre que o solo non estea xeado nin enchoupado.
Transplantar árbores novas, conservando o máximo posible das raíces e evitando danar o colo da planta.
Plantar especies forestais autóctonas, como carballos, bidueiros e outras adaptadas ao terreo.
Revisar as plantacións recentes, repoñendo titores, protectores e acolchados.
Revisar as viñas, reparando postes, arames e estruturas de condución.
Preparar as futuras plantacións, comprobando as características do solo e as necesidades das especies.
Manter as cubertas vexetais, evitando a erosión e a perda de nutrientes durante as chuvias.
Comprobar os enxertos das froiteiras, preparando os materiais necesarios para os traballos da primavera.

Na horta

Sementar fabas e chícharos, especialmente nas zonas temperadas e con boa drenaxe.
Sementar leitugas, espinacas, acelgas e repolos, directamente nas zonas suaves ou en sementeiros protexidos.
Preparar sementeiros de tomates, pementos e berenxenas, utilizando cama quente e boa iluminación.
Transplantar leitugas, escarolas e repolos, empregando plantas xa desenvolvidas e protexéndoas das xeadas.
Sementar perexil e outras plantas aromáticas, preferentemente en sementeiros protexidos.
Recoller grelos, nabizas, porros, repolos, brócolis e coliflores, segundo o desenvolvemento dos cultivos.
Ventilar os invernadoiros durante as horas máis cálidas para evitar a condensación.
Revisar os sementeiros, mantendo unha humidade moderada e temperaturas adecuadas.
Preparar o calendario de cultivos da primavera, organizando rotacións e asociacións.

No xardín

Plantar roseiras a raíz núa, antes de que comece a brotación.
Transplantar roseiras novas, conservando as raíces e evitando os días de xeadas intensas.
Plantar árbores e arbustos ornamentais de folla caduca, aproveitando o repouso vexetativo.
Plantar ou renovar sebes, especialmente as formadas por especies caducifolias.
Transplantar pensamentos, prímulas e outras flores resistentes ao frío, protexéndoas das xeadas.
Preparar sementeiros de flores anuais, como petunias, caraveis chineses e outras ornamentais, baixo protección.
Revisar as roseiras rubideiras, asegurando os talos e comprobando os soportes.
Dividir e transplantar plantas vivaces, cando corresponda segundo a especie e antes do inicio do crecemento.
Protexer as plantas sensibles, mantendo os acolchados e as cubertas durante os períodos fríos.

En xeral

Colmeas: comprobar desde o exterior o estado das entradas, a protección contra a humidade e a actividade das abellas nos días temperados.
Reservas das abellas: vixiar posibles sinais de falta de alimento ao final do inverno e actuar cando sexa necesario.
Gando: revisar as cortes, a ventilación, as camas e o abastecemento de auga.
Alimentación animal: comprobar as reservas de forraxes e o seu estado de conservación.
Elaboración de queixos: continuar coa produción artesanal cando exista leite dispoñible, respectando as condicións hixiénico-sanitarias.
Elaboración de manteiga: aproveitar a nata, garantindo a hixiene e a conservación adecuada.
Preparar as instalacións agrícolas, revisando sementeiros, invernadoiros, ferramentas e maquinaria.
Revisar tellados e cubertas, comprobando posibles filtracións e danos provocados polo inverno.
Organizar os traballos da primavera, revisando sementes, materiais e necesidades de plantación

No campo

Rematar a poda das maceiras e pereiras, aproveitando o repouso vexetativo e evitando os días de xeada.
Podar as viñas, segundo a variedade e o risco de xeadas tardías. Nas zonas máis frías pode resultar conveniente atrasar a poda definitiva.
Realizar podas de saneamento, retirando pólas secas, rotas ou enfermas.
Evitar as podas fortes nas froiteiras de óso, como cerdeiras e ameixeiras, especialmente en períodos fríos e húmidos.
Podar framboeseiras de produción outonal, eliminando as canas que corresponda segundo o sistema de cultivo.
Revisar os castiñeiros, retirando madeira danada cando resulte necesario e evitando feridas grandes.
Cortar leña, tradicionalmente nesta fase, respectando a normativa forestal.
Estender esterco curtido ou compost, preparando a fertilidade dos terreos destinados aos cultivos de primavera.
Preparar as leiras, traballando superficialmente a terra cando estea en tempero e evitando a compactación.
Limpar gabias e cunetas, retirando materiais que dificulten a circulación da auga.
Revisar e desatascar drenaxes agrícolas, evitando encharcamentos e procesos erosivos.

Na horta

Plantar allos e ceboliñas, en terreos soltos e ben drenados.
Sementar cenorias, ravos e nabos, nas zonas máis temperadas ou baixo protección.
Preparar os terreos para as patacas temperás, evitando plantar en solos demasiado fríos ou enchoupados.
Poñer as patacas de semente a grelar, nun lugar fresco, luminoso e protexido das xeadas.
Recoller nabos, cenorias e outras raíces, cando estean maduras.
Eliminar herbas competidoras, especialmente nos bancais que se preparan para a primavera.
Retirar restos vexetais enfermos, evitando que permanezan como posibles focos de infección.
Aplicar compost maduro, cando sexa necesario e sen traballar solos excesivamente húmidos.
Revisar as rotacións de cultivos, evitando repetir familias botánicas nos mesmos bancais.
Limpar drenaxes e canles de rega, eliminando obstrucións.
Revisar túneles e invernadoiros, comprobando cubertas, ventilación e suxeicións.

No xardín

Podar as roseiras reflorecentes, especialmente nas zonas temperadas, antes do inicio da brotación e evitando os días de xeada.
Atrasar a poda das roseiras nas zonas frías, cando exista risco de xeadas intensas.
Sanear as roseiras rubideiras, eliminando madeira seca ou enferma e ordenando os talos.
Podar arbustos ornamentais de floración estival, que florecen sobre o crecemento do ano, segundo as necesidades da especie.
Evitar a poda dos arbustos de floración primaveral, como as forsitias, ata despois da floración.
Respectar as xemas florais das hortensias tradicionais, evitando podas que poidan eliminar a floración.
Retirar pólas perigosas, especialmente as que poidan caer sobre camiños ou instalacións.
Limpar canteiros e bordos, eliminando herbas competidoras e restos enfermos.
Preparar o solo para as plantacións de primavera, incorporando compost cando sexa necesario.
Limpar camiños e escaleiras, retirando musgo superficial, follas esvaradías e obstáculos.
Desatascar sumidoiros e drenaxes, evitando acumulacións de auga.
Limpar, afiar e desinfectar as ferramentas de poda, cando corresponda.

En xeral

Colmeas: comprobar desde o exterior a actividade das abellas, a estabilidade das caixas e a protección contra a humidade.
Preparar o material apícola, revisando cadros, caixas e utensilios antes da primavera.
Vixiar as reservas das colmeas, especialmente cando se prolonguen os períodos fríos.
Limpar canles e baixantes, retirando follas e materiais que impidan a evacuación da chuvia.
Desatascar sumidoiros, especialmente en patios, cortes e alpendres.
Limpar cunetas e pasos de auga, evitando inundacións e danos nos camiños rurais.
Revisar tellados e cubertas, reparando filtracións e elementos deteriorados.
Reparar peches e portais, comprobando postes, bisagras e arames.
Limpar e afiar ferramentas, realizando o mantemento preventivo da maquinaria agrícola.
Revisar depósitos e tubaxes, mantendo a protección contra as xeadas.
Comprobar o estado da leña almacenada, evitando a humidade e garantindo a ventilación.
Revisar os alimentos almacenados, especialmente patacas, castañas, mazás e conservas.
Preparar o compost, equilibrando materiais secos e húmidos.
Revisar as reservas alimentarias do gando, retirando forraxes deterioradas ou con mofos.

SIEMBRA DE HORTALIZAS

Días recomendados para plantar segundo as fases da lúa

🌿 FOLLA: Días máis favorables: 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 e 20.

🥕 RAÍZ: Días máis favorables: 1, 2, 3, 4, 5, 22, 23, 24, 25, 26, 27 e 28.

🍅 FROITO: Días máis favorables: 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 e 20.

🌱 SEMENTAR DIRECTAMENTE AO AIRE LIBRE

Allos, fabas, chícharos, espinacas, ravos e nabos.

Nas zonas costeiras máis temperadas e con solos ben drenados tamén poden sementarse cenorias, acelgas, perexil e rúcula.

Nas zonas interiores e de montaña, convén protexer as sementeiras ou atrasalas ata que a terra alcance temperaturas adecuadas.

🌱 SEMENTAR EN SEMENTEIROS DE CAMA QUENTE

Tomates, pementos, berenxenas e apio.

Estas especies necesitan temperaturas adecuadas para xerminar e suficiente iluminación para desenvolverse.

Nas zonas máis cálidas de Galicia poden iniciarse a partir da segunda metade de febreiro, sempre que se dispoña de instalacións adecuadas.

Non se recomenda adiantar cabaciñas, cabazas, cogombros, melóns ou sandías, salvo que existan instalacións climatizadas e iluminación suficiente para manter as plantas ata o momento do transplante.

🌱 SEMENTAR EN SEMENTEIROS PROTEXIDOS AO AIRE LIBRE

Leitugas, escarolas, acelgas, espinacas, cebolas, porros, repolos, brócolis, coliflores de primavera, perexil e rúcula.

Nas zonas máis temperadas tamén poden iniciarse pequenas sementeiras de alcachofas, preferentemente con protección.

Empregar túneles ou invernadoiros fríos, evitando o exceso de humidade e ventilando nas horas máis cálidas.

Nas zonas interiores e de montaña, a xerminación pode ser lenta, polo que convén adaptar as sementeiras ás temperaturas reais.

🌱 PLANTAR OU TRANSPLANTAR

Hortalizas: allos, ceboliñas, leitugas, escarolas, repolos, brócolis, coliflores e amorodeiras, segundo as condicións climáticas.

Tubérculos: patacas temperás nas zonas máis cálidas, cando a temperatura e a drenaxe do solo sexan adecuadas.

Árbores froiteiras: maceiras, pereiras, ameixeiras, cerdeiras, pexegueiros, castiñeiros, nogueiras e aveleiras.

Arbustos froiteiros: framboeseiras, groseleiras e outras especies caducifolias.

Plantas ornamentais: roseiras, árbores e arbustos caducifolios, sebes, pensamentos e prímulas.

As plantacións a raíz núa deben realizarse antes do inicio da brotación, evitando os días de xeada e os solos enchoupados.

SEMENTEIRAS E PLANTACIÓNS DE FEBREIRO

Calendario orientativo das principais hortalizas, árbores froiteiras e plantas ornamentais que poden sementarse ou plantarse durante febreiro en Galicia. As especies aparecen ordenadas alfabeticamente polo seu nome en galego. As recomendacións diferencian entre zonas cálidas, como a costa e os vales abrigados, e zonas frías, como o interior e a montaña.

Árbore, hortaliza ou flor	Zona cálida	Zona fría	Xerminación	Marco de plantación	Colleita ou floración	Recomendacións
Acelga	Sementeira directa en lugares abrigados ou sementeiro protexido.	Sementeiro protexido; adiar a directa se hai xeadas persistentes.	7-21 días.	30 × 40 cm	Abril en diante.	Protexer as plantas novas e evitar o encharcamento.
Allo	Plantación directa dos dentes.	Directa cando o solo non estea xeado nin enchoupado.	Brotación: 10-25 días ou máis co frío.	15 × 30 cm	Xuño-xullo.	Empregar dentes sans. Evitar esterco fresco.
Alcachofa	Sementeiro protexido ou plantación de pés xa desenvolvidos.	Sementeiro con temperatura controlada; transplantar máis adiante.	10-21 días.	80-100 × 100 cm	Segundo variedade e desenvolvemento.	Protexer das xeadas fortes e escoller lugares soleados.
Ameixeira	Plantación a raíz núa durante o repouso.	Plantar cando o solo non estea xeado nin enchoupado.	Non procede: transplante.	3-5 m, segundo portaenxerto.	Xuño-setembro, cando entre en produción.	Escoller variedades adaptadas e evitar podas fortes en inverno.
Amorodeira	Plantación de estolóns ou plantas de viveiro.	Plantar nos días suaves e protexer con acolchado.	Non procede: transplante.	30 × 40 cm	Primavera-verán.	Non enterrar a coroa da planta.
Apio	Sementeiro con temperatura controlada.	Sementeiro climatizado; transplantar cando pase o frío.	14-21 días.	25-30 × 40 cm	Verán-outono.	Semente pequena. Precisa humidade constante sen exceso de auga.
Aveleira	Plantación a raíz núa ou en recipiente.	Plantar nos días sen xeadas.	Non procede: transplante.	3-5 m.	Agosto-setembro, cando entre en produción.	Comprobar a compatibilidade das variedades polinizadoras.
Berenxena	Sementeiro climatizado e con boa iluminación.	Sementeiro climatizado; preferible iniciar a finais de febreiro ou marzo.	7-14 días.	50 × 70 cm	Xullo-setembro.	Precisa calor para xerminar. Non transplantar antes de rematar o risco de xeadas.
Brócoli	Sementeiro protexido de variedades axeitadas ou transplante.	Sementeiro protexido; evitar xeadas sobre as plántulas.	5-10 días.	45 × 60 cm	Primavera ou máis adiante, segundo variedade.	Manter fertilidade equilibrada e respectar as rotacións.
Carballo	Plantación de planta de viveiro.	Plantar cando o solo non estea xeado nin enchoupado.	Non procede: transplante.	Segundo finalidade e tamaño adulto.	Non procede: árbore forestal.	Utilizar plantas de procedencia adecuada e protexelas dos herbívoros.
Castiñeiro	Plantación de planta de viveiro ou enxertada.	Plantar cando o solo estea en condicións.	Non procede: transplante.	8-12 m para produción de froito.	Outubro-novembro, cando entre en produción.	Escoller material san, adaptado e con polinización adecuada.
Cebola	Sementeiro protexido ou plantación de ceboliñas.	Sementeiro protexido; plantar ceboliñas cando a terra o permita.	7-21 días desde semente.	10-15 × 30 cm	Xuño-agosto, segundo variedade.	Seleccionar variedades adaptadas á duración do día.
Cenoria	Sementeira directa en solo lixeiro e temperado.	Agardar a marzo ou sementar baixo túnel.	10-21 días ou máis co frío.	5-8 × 25-30 cm	Maio-xuño.	Non transplantar. Precisa terra solta e sen terróns.
Cerdeira	Plantación a raíz núa durante o repouso.	Plantar sen xeadas e evitando solos enchoupados.	Non procede: transplante.	3-6 m, segundo portaenxerto.	Maio-xullo, cando entre en produción.	Precisa moi boa drenaxe e polinización compatible segundo variedade.
Chícharo	Sementeira directa.	Sementeira baixo túnel ou en módulos protexidos.	7-21 días.	5-10 × 50-70 cm	Abril-xuño.	Protexer dos paxaros e instalar soportes nas variedades de enrame.
Coliflor	Sementeiro protexido ou transplante de variedades de primavera.	Sementeiro protexido; transplantar cando o solo o permita.	5-10 días.	50 × 60 cm	Primavera, segundo variedade.	Evitar cambios bruscos de temperatura.
Espinaca	Sementeira directa ou baixo túnel.	Sementeira baixo protección.	7-21 días.	15 × 30 cm	Marzo-maio.	Prefire temperaturas frescas e boa drenaxe.
Faba	Sementeira directa.	Directa en solo drenado ou en módulos protexidos.	8-20 días.	20 × 60 cm	Abril-xuño.	Protexer do vento e evitar o encharcamento.
Framboeseira	Plantación a raíz núa.	Plantar nos días sen xeadas.	Non procede: transplante.	50 × 200 cm	Verán ou outono, segundo variedade.	Colocar soportes e acolchado.
Groseleira	Plantación a raíz núa.	Plantar cando o solo non estea xeado.	Non procede: transplante.	1,5 × 2 m	Xuño-agosto, cando entre en produción.	Prefire solos fértiles e humidade regular.
Leituga	Sementeiro protexido ou transplante.	Sementeiro protexido; transplante baixo túnel.	5-14 días.	25-30 × 30 cm	Marzo-maio.	Escoller variedades de primavera e protexer as plántulas.
Maceira	Plantación a raíz núa.	Plantar antes da brotación e sen xeadas.	Non procede: transplante.	2-5 m, segundo portaenxerto.	Agosto-novembro, cando entre en produción.	Respectar o punto de enxerto e comprobar a polinización.
Nabo	Sementeira directa en zonas suaves.	Sementeira baixo protección ou agardar a marzo.	5-12 días.	10-15 × 30 cm	Abril-maio.	Evitar solos compactos e exceso de humidade.
Nogueira	Plantación de planta de viveiro.	Plantar cando non haxa xeadas nin solo enchoupado.	Non procede: transplante.	8-12 m.	Setembro-outubro, cando entre en produción.	Precisa espazo e boa drenaxe.
Pataca temperá	Plantación de tubérculos de semente en solo suficientemente temperado.	Agardar a marzo ou abril, segundo risco de xeadas.	Brotación: 15-30 días ou máis.	30 × 70 cm	Maio-xuño, segundo data de plantación.	Utilizar pataca de semente certificada e protexer os brotes das xeadas.
Pemento	Sementeiro climatizado e con boa iluminación.	Sementeiro climatizado; habitualmente convén comezar a finais de febreiro ou marzo.	8-20 días.	40 × 60 cm	Xullo-outubro.	Precisa calor para xerminar. Non transplantar ao exterior con frío.
Pensamento	Transplante de plantas de viveiro.	Transplante en lugares abrigados.	7-14 días desde semente.	20 × 20 cm	Inverno-primavera.	Retirar flores murchas para prolongar a floración.
Pereira	Plantación a raíz núa.	Plantar antes da brotación e sen xeadas.	Non procede: transplante.	2-5 m, segundo portaenxerto.	Agosto-outubro, cando entre en produción.	Comprobar a compatibilidade das variedades polinizadoras.
Perexil	Sementeira directa protexida ou en recipiente.	Sementeiro protexido.	15-30 días.	15 × 25 cm	Primavera en diante.	Xerminación lenta. Manter humidade uniforme.
Pexegueiro	Plantación a raíz núa en zonas abrigadas.	Plantar antes da brotación, evitando xeadas.	Non procede: transplante.	3-4 m.	Xuño-setembro, cando entre en produción.	Sensible ás xeadas durante a floración. Escoller lugares soleados.
Porro	Sementeiro protexido.	Sementeiro protexido con temperatura moderada.	10-20 días.	15 × 30 cm	Verán-outono, segundo variedade.	Transplantar cando as plantas teñan grosor suficiente.
Prímula	Transplante de plantas de viveiro.	Transplante en lugares protexidos.	14-30 días desde semente.	20 × 25 cm	Inverno-primavera.	Prefire lugares frescos e solos húmidos sen encharcamento.
Ravo	Sementeira directa.	Sementeira baixo túnel.	4-12 días.	5 × 15 cm	Marzo-abril.	Escalonar as sementeiras para obter colleitas continuadas.
Repolo	Sementeiro protexido ou transplante.	Sementeiro protexido.	5-10 días.	40-60 × 50-60 cm	Primavera, segundo variedade.	Respectar as rotacións das brassicáceas.
Roseira	Plantación a raíz núa antes da brotación.	Plantar en días sen xeadas.	Non procede: transplante.	40-80 cm, segundo variedade.	Primavera-outono, segundo variedade.	Preparar o solo con materia orgánica ben descomposta.
Rúcula	Sementeira directa ou protexida.	Sementeiro protexido ou baixo túnel.	4-10 días.	15 × 25 cm	Marzo-abril.	Colleitar follas novas. Evitar o exceso de humidade.
Tomate	Sementeiro climatizado e con boa iluminación.	Sementeiro climatizado; nas zonas frías pode ser preferible comezar en marzo.	5-10 días.	40-60 × 80-100 cm	Xuño-setembro.	Non transplantar ao exterior antes de rematar o risco de xeadas.

RECOMENDACIÓNS IMPORTANTES:

Zonas cálidas: áreas costeiras, vales abrigados e lugares con poucas xeadas.

Zonas frías: interior de Galicia, zonas altas e lugares con xeadas frecuentes.

Os días de xerminación corresponden a condicións favorables de temperatura e humidade. En febreiro poden prolongarse considerablemente.

Os marcos de plantación indican, con carácter orientativo, a separación entre plantas e filas, salvo cando se expresa unha única distancia.

Nas árbores e plantas transplantadas non procede indicar o tempo de xerminación.

As colleitas son orientativas. Nas árbores froiteiras non implican produción durante o primeiro ano.

Tradición lunar: a Lúa crecente considérase favorable para os cultivos de folla, flor e froito, mentres que a minguante se reserva tradicionalmente para raíces e bulbos.

Prioridade: o estado do solo, as temperaturas, as xeadas e a humidade deben prevalecer sempre sobre o calendario lunar.